Warzywa krzyżowe a ryzyko zachorowania na raka jelita grubego
Analiza 17 badań obejmujących 639 539 uczestników (w tym 97 595 przypadków raka jelita grubego) wykazała wyraźną zależność między spożyciem warzyw krzyżowych, a zmniejszonym ryzykiem nowotworu.
Osoby spożywające więcej warzyw krzyżowych, takich jak brokuły, kapusta, kalafior czy brukselka, miały o 20% niższe ryzyko zachorowania na raka jelita grubego w porównaniu do osób spożywających ich mniej – podsumowują autorzy badania.
Co istotne, efekt ochronny nie wymagał dużych ilości. Najlepsze rezultaty obserwowano przy spożyciu 20–40 gramów dziennie, a więc zaledwie niewielkiej porcji warzyw.
Sulforafan i izotiocyjaniany – naturalna broń przeciwko nowotworom
Choć warzywa krzyżowe są bogate w błonnik, witaminę C, karotenoidy czy flawonoidy, ich wyjątkowa rola w profilaktyce nowotworowej wynika z obecności glukozynolanów.
Podczas żucia i trawienia przekształcają się one w izotiocyjaniany, w tym sulforafan (SFN) – związek o silnym działaniu chemoprewencyjnym.
Izotiocyjaniany wykazują wielokierunkowy wpływ na komórki:
- blokują enzymy aktywujące substancje rakotwórcze,
- indukują apoptozę, czyli programowaną śmierć komórek nowotworowych,
- hamują angiogenezę, ograniczając tworzenie naczyń krwionośnych odżywiających guzy,
- zatrzymują cykl komórkowy, zapobiegając niekontrolowanym podziałom komórek.
Przeczytaj również: Dieta MIND – klucz do zdrowego umysłu
Ile brokułów wystarczy, by chronić jelita?
Przegląd badań pozwolił ustalić zależność dawka–odpowiedź. Wynika z niej, że:
- efekt ochronny zaczyna się już przy 20 g dziennie,
- największe korzyści odnotowano przy 20-40 g dziennie,
- spożycie powyżej 60 g nie przynosi dodatkowych efektów.
Oznacza to, że nawet niewielka codzienna porcja brokułów, kapusty czy brukselki może realnie zmniejszać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.
- Może Cię też zainteresować: Zdrowe nawyki żywieniowe w 13 krokach
Różnice regionalne – dlaczego nie wszędzie efekt jest taki sam?
Autorzy zwracają uwagę, że skuteczność ochronna warzyw krzyżowych różniła się w zależności od regionu. Najsilniejszy efekt obserwowano w Ameryce Północnej i Azji, słabszy w Europie i Australii.
Badacze sugerują, że wpływ mogą mieć czynniki genetyczne, styl życia, sposób przygotowywania posiłków oraz różna dokładność w raportowaniu diety.
Ograniczenia badań i potrzeba dalszych analiz
Mimo jednoznacznie korzystnych wyników, autorzy podkreślają, że:
- badania różniły się metodologią,
- część danych opierała się na samoopisach uczestników, co może prowadzić do zaniżenia lub zawyżenia spożycia,
- potrzebne są dalsze badania mechanistyczne i lepsza standaryzacja danych.
Wyniki te należy interpretować ostrożnie ze względu na różnice w projektach badań oraz metody oceny diety – zaznaczają naukowcy.
Źródło:
