Nowe zasady refundacji – większa elastyczność dla rodziców i dzieci
15 maja 2025 roku weszły w życie zmienione zasady refundacji szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV). Zgodnie z obwieszczeniem Ministerstwa Zdrowia z 8 maja, bezpłatna profilaktyka będzie dostępna dla wszystkich dziewcząt i chłopców, którzy ukończyli 9. rok życia, ale jeszcze nie ukończyli 14 lat – pod warunkiem, że szczepienie zostanie rozpoczęte przed ukończeniem 14. roku życia.
Co ważne, nie trzeba już kończyć całego cyklu szczepień przed 14. urodzinami, co było dużym ograniczeniem w poprzednich latach. Nowy schemat obejmuje dwie dawki podawane w odstępie 6–12 miesięcy, a szczepienie może zostać zakończone nawet po 14. urodzinach dziecka.
- Może Cię również zainteresować: Jak szczepienie przeciw HPV chroni matki i dzieci?
Dlaczego warto szczepić przeciwko HPV?
HPV (ang. Human Papillomavirus) to jeden z najczęściej występujących wirusów przenoszonych drogą płciową. Zakażenie często przebiega bezobjawowo, ale może prowadzić do rozwoju poważnych chorób, w tym nowotworów – szczególnie raka szyjki macicy, raka odbytu, pochwy, sromu, gardła oraz prącia.
W Polsce każdego roku diagnozuje się ponad 6 000 nowotworów związanych z HPV. Ponad 2 000 kobiet umiera na raka szyjki macicy. To tragiczne statystyki, szczególnie że skuteczność szczepień przeciw HPV została potwierdzona naukowo – w krajach, które wprowadziły powszechne programy szczepień, liczba zachorowań spadła nawet o 90%.
- Zobacz również: Badania profilaktyczne – jakie po 40 roku życia?
Czy dorośli też mogą się szczepić?
Tak. Szczepienie przeciwko HPV jest zalecane nie tylko dzieciom i młodzieży, ale także osobom dorosłym, które nie były wcześniej szczepione. Choć największą skuteczność osiąga się przed rozpoczęciem życia seksualnego, to nawet osoby aktywne seksualnie mogą odnieść korzyści z zaszczepienia – szczególnie jeśli zmieniają partnerów lub są po leczeniu zmian przedrakowych.
Szczepionki można podawać osobom od 9. roku życia – bez określonej górnej granicy wieku. Warto jednak pamiętać, że skuteczność szczepienia u dorosłych może być niższa, jeśli doszło już do zakażenia jednym z typów HPV.
- Przeczytaj też: Nagomi – japońska recepta na szczęście
Jakie szczepionki są dostępne w Polsce?
W ramach programu szczepień ochronnych refundowane są dwie szczepionki:
- 2-walentna – chroni przed typami 16 i 18 (odpowiedzialnymi za większość przypadków raka szyjki macicy),
- 9-walentna – chroni dodatkowo przed pięcioma innymi typami onkogennymi (31, 33, 45, 52, 58) oraz przed typami 6 i 11, które powodują brodawki narządów płciowych.
Obie szczepionki są bezpieczne, przebadane klinicznie i podawane w schemacie dwóch dawek u osób do 14. roku życia. Dorośli mogą wymagać trzech dawek, zgodnie z zaleceniami lekarza.
- Sprawdź także: Jak dbać o zdrowie? Oto 12 głównych zasad!
HPV – wirus, który można pokonać
Polska wciąż ma wiele do nadrobienia. Wskaźnik wyszczepialności przeciw HPV wynosi zaledwie 12%, podczas gdy Narodowa Strategia Onkologiczna zakłada osiągnięcie 60% do 2028 roku. Dla porównania: w krajach takich jak Finlandia, Hiszpania czy Czechy edukacja zdrowotna i powszechne szczepienia stały się standardem, a poziom wyszczepialności przekracza 70–80%.
Jak podkreśla organizacja Alivia, brak systemowego wsparcia edukacji zdrowotnej w Polsce może sprawić, że cel strategii pozostanie jedynie na papierze.
Apel do rodziców
Decyzja o zaszczepieniu dziecka to inwestycja w jego zdrowie i przyszłość. Szczepienie przeciw HPV nie tylko chroni przed chorobami, ale też daje realną szansę na redukcję ryzyka poważnych powikłań, w tym nowotworów. Liczne badania potwierdzają bezpieczeństwo preparatów, a szczepienie w wieku nastoletnim to obecnie jedno z najbardziej efektywnych działań profilaktycznych.
Źródła:
- https://alertmedyczny.pl/bezplatne-szczepienia-na-hpv-nowe-zasady-refundacji-szczepionek-od-15-maja-2025/
- alivia.org.pl
- planujedlugiezycie.pl
- szczepienia.pzh.gov.pl
- forumginekologii.pl
