Projekt Aging » Odkrywamy » Wzrost liczby zachorowań na raka szyjki macicy na świecie mimo szczepień

Wzrost liczby zachorowań na raka szyjki macicy na świecie mimo szczepień

wzrost zachorowań na raka szyjki macicy mimo szczepień
W ostatnich latach obserwuje się paradoksalne zjawisko – wzrost zachorowań na raka szyjki macicy, mimo szerokiej dostępności i efektywności szczepień przeciwko wirusowi HPV, głównemu sprawcy tego nowotworu. Jak podkreśla Prof. Linda Eckert z USA w artykule opublikowanym w „New Scientist”, pomimo zdecydowanych kroków w kierunku zwalczania tego nowotworu, nadal pozostaje wiele wyzwań, z którymi trzeba się zmierzyć.

Wirus HPV, a rak szyjki macicy

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest uznawany za główną przyczynę raka szyjki macicy. Około 20 lat temu świat obiegły wiadomości o skuteczności szczepionki przeciw HPV, co zwiastowało przełom w walce z tym nowotworem. Naukowe badania potwierdzały, że szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania.

Pierwsze czteroletnie obserwacje z badań klinicznych (objęte zostało nimi 2,4 tys. kobiet w wieku 16-23 lat), wskazywały na niemal 100% skuteczność szczepionki w zapobieganiu raka szyjki macicy. Jak wskazuje prof. Linda Eckert ginekolog i położnik z University of Washington w Seattle:

Nie było ani jednego, dosłownie ani jednego przypadku raka szyjki macicy w grupie zaszczepionych kobiet…Od 12 lat jest ginekologiem oraz położnikiem i nie mam wątpliwości: jestem świadkiem cudu.

Paradoks wzrostu zachorowań

Mimo pozytywnych wyników badań nad szczepionką, najnowsze dane Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC) przy WHO, wskazują na wzrost liczby zachorowań na raka szyjki macicy na świecie. Prognozy na rok 2040 są jeszcze bardziej alarmujące, sugerując wzrost liczby przypadków do ponad 855 tysięcy rocznie (z prawie 604 tysięcy w 2020 roku). Prof. Eckert podkreśla, że bez zdecydowanych działań, skutki będą tragiczne zarówno w wymiarze śmiertelności, jak i okaleczeń.

Bariery w implementacji szczepień

Osiągnięcia naukowe takie jak opracowanie szczepionki przeciwko HPV mogą zmieniać świat tylko wtedy, gdy nie napotykają barier politycznych, ekonomicznych i kulturowych. Przykładem są szczepienia przeciwko COVID-19, które, mimo udowodnionej skuteczności, spotkały się z oporem społecznym. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku szczepień przeciwko HPV, gdzie w niektórych krajach, np. w Japonii, programy szczepień napotkały na poważne przeszkody.

Po ich wprowadzeniu w kraju kwitnącej wiśni w 2010 roku wśród dziewcząt w wieku 12-16 lat, w pierwszym etapie zaszczepionych zostało 70% z nich. Po pojawieniu się jednak w 2020 roku w mediach doniesień, że jednym z działań niepożądanych tych szczepionek
jest nawet zgon (co oczywiście było nieprawdą) odsetek dziewcząt zaszczepionych przeciwko wirusowi HPV, spadł do zaledwie 1 proc.

Polska perspektywa

W Polsce bezpłatne szczepienia przeciwko HPV zostały wprowadzone w czerwcu 2023 roku. Do końca listopada 2022 roku zaszczepiono ponad 138 tysięcy dziewcząt i chłopców, co stanowi znaczący postęp, ale wciąż odległy od celu WHO, zakładającego zaszczepienie około 90% 12- i 13-letnich dziewcząt. Obecnie Polska zbliża się jedynie do poziomu 20% zaszczepienia w tej grupie wiekowej.

Szerszy kontekst ochrony

Szczepionki HPV chronią nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także przed innymi nowotworami związanymi z wirusem HPV, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Uważany jest on bowiem za jeden z czynników powodujących:

  • raka okolic głowy i szyi u obu płci (w tym raka gardła);
  • raka odbytu;
  • raka prącia;
  • raka pochwy;
  • raka sromu.

Szczepienie na HPV dla kobiet dojrzałych

Należy pamiętać, że szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) nie jest wyłącznie domeną młodych osób. Kobiety dojrzałe, nawet te aktywne seksualnie, również mogą odnosić korzyści ze szczepienia. Szczepionki takie jak Gardasil i Cervarix skutecznie chronią przed najbardziej onkogennymi typami HPV, które są odpowiedzialne za większość przypadków raka szyjki macicy.

Wbrew powszechnym przekonaniom, doświadczenia seksualne nie dyskwalifikują z możliwości korzystania ze szczepienia. Chociaż optymalne jest podanie szczepionki przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, kobiety dojrzałe nadal mogą być chronione przed nowymi zakażeniami wirusem HPV oraz przed zmianami przednowotworowymi. Badania potwierdziły bezpieczeństwo i immunogenność szczepionek u kobiet w wieku nawet do 45 lat (Gardasil) i 55 lat (Cervarix).

Kluczowym elementem jest indywidualna konsultacja z lekarzem, który oceni potencjalne korzyści i ryzyko szczepienia w kontekście indywidualnej historii zdrowotnej pacjentki. Warto pamiętać, że szczepienie nie zastępuje regularnych badań profilaktycznych (zobacz np. badania profilaktyczne po 40-stce), takich jak cytologia, ale stanowi ważny element kompleksowej profilaktyki zdrowotnej kobiet.

Wnioski i zalecenia

Problem wzrastającej zachorowalności na raka szyjki macicy mimo dostępności szczepień przeciwko HPV wymaga kompleksowego podejścia. Kluczowe staje się przełamywanie barier społecznych, kulturowych i politycznych oraz edukacja zdrowotna. Współpraca międzynarodowa, narodowe programy szczepień oraz zaangażowanie społeczności lokalnych, to niezbędne kroki w kierunku ograniczenia tego globalnego wyzwania zdrowotnego.

Rozwiązanie problemu raka szyjki macicy leży nie tylko w kwestii związanej z osiągnięciami naukowymi, ale także w skutecznym wdrażaniu tych rozwiązań na poziomie globalnym. Wyzwaniem dla społeczności międzynarodowej jest zapewnienie równego dostępu do szczepień oraz przełamywanie barier, które ograniczają ich skuteczność. Pomimo wyzwań, zdecydowane działania i dalsza edukacja mogą zmienić oblicze walki z tym groźnym nowotworem.

Źródła:

  • https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C100317%2Cprof-eckert-mimo-szczepien-wciaz-wzrasta-na-swiecie-zachorowalnosc-na-raka
  • https://politykazdrowotna.com/artykul/apel-o-szczepienia-przeciw/1214320
  • https://badamhpv.pl/szczepionki-przeciwko-hpv-ich-skutecznosc-w-zapobieganiu-klykcinom-konczystym-i-innym-chorobom-zwiazanym-z-hpv/
  • https://www.mp.pl/pacjent/ginekologia/lista/show.html?id=109069
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Najpopularniejsze posty
Dołącz do nas