Wcześnie dojrzewające dziewczęta i młode matki – ryzyko rośnie podwójnie
Analiza danych z Biobanku Brytyjskiego obejmująca blisko 200 tysięcy kobiet ujawniła wyraźne zależności:
- dziewczęta, które rozpoczęły miesiączkowanie przed 11. rokiem życia,
- oraz kobiety, które urodziły pierwsze dziecko przed 21. rokiem życia,
miały dwukrotnie wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, niewydolności serca i otyłości, a także czterokrotnie wyższe ryzyko poważnych zaburzeń metabolicznych.
Te czynniki ryzyka, zarówno pozytywne, jak i negatywne, mają wyraźny wpływ na różnorodne choroby związane z wiekiem i powinny być rozpatrywane w szerszym kontekście ogólnego stanu zdrowia – podkreśla prof. Pankaj Kapahi, główny autor badania.
Późniejsze dojrzewanie – większe szanse na dłuższe życie
Badanie wykazało również, że kobiety, które dojrzewały i rodziły później, są genetycznie predysponowane do:
- wolniejszego starzenia się epigenetycznego,
- niższego poziomu kruchości,
- mniejszego ryzyka chorób metabolicznych,
- a także dłuższego życia.
Naukowcy zidentyfikowali 126 markerów genetycznych powiązanych z procesami starzenia i reprodukcji. Większość z nich należy do dobrze opisanych szlaków długowieczności, takich jak sygnalizacja IGF-1, hormon wzrostu, AMPK i mTOR – odgrywających kluczową rolę w regulacji metabolizmu, wzrostu komórkowego i starzenia się.
Nasze badanie dostarcza jednych z najsilniejszych dowodów na poparcie teorii antagonistycznej plejotropii. Wykazaliśmy, że czynniki genetyczne sprzyjające wczesnej reprodukcji pociągają za sobą znaczne koszty w późniejszym życiu, w tym przyspieszone starzenie się i choroby – zaznacza dr Kapahi.
- Przeczytaj także: Ciąża przyspiesza proces starzenia. Wyniki badań potwierdzają
Rola BMI – łącznik między reprodukcją a ryzykiem metabolicznym
Jednym z istotnych elementów, które łączą wczesne dojrzewanie i macierzyństwo z chorobami metabolicznymi, jest wskaźnik masy ciała (BMI). Wczesna aktywność rozrodcza sprzyja wyższemu BMI, co zwiększa ryzyko otyłości i powiązanych z nią chorób.
Można sobie wyobrazić, że zwiększenie zdolności wchłaniania składników odżywczych przyniesie korzyści potomstwu, ale jeśli składników odżywczych jest pod dostatkiem, może to zwiększyć ryzyko otyłości i cukrzycy – wyjaśnia prof. Kapahi.
- Sprawdź również: Starzenie można spowolnić – oto co radzą badacze z Polski, USA i UK
Czas reprodukcji jako wskaźnik ryzyka zdrowotnego
Autorzy badania sugerują, że informacje o wieku pierwszej miesiączki i pierwszego porodu powinny być rutynowo brane pod uwagę nie tylko w ginekologii, ale również w ocenie ogólnego stanu zdrowia kobiet w późniejszym życiu.
Chociaż kobiety są rutynowo pytane o historię menstruacji i porodu podczas korzystania z opieki medycznej, informacje te rzadko są uwzględniane w opiece pozapołożniczo-ginekologicznej – podkreśla Kapahi.
Możliwość identyfikowania kobiet z wyższym ryzykiem chorób związanych z wiekiem mogłaby przyczynić się do opracowania spersonalizowanych zaleceń dietetycznych, interwencji w stylu życia oraz monitorowania metabolicznego.
- Może Cię również zainteresować: Nie musisz trenować! Ten jeden prosty nawyk poprawi zdrowie serca po menopauzie
Dlaczego problem narasta?
Średni wiek pierwszej miesiączki w krajach rozwiniętych systematycznie się obniża – od lat 70. XX wieku dziewczęta zaczynają dojrzewać średnio o trzy miesiące wcześniej w każdej dekadzie. Przyczyną mogą być czynniki środowiskowe, w tym wzrost liczby przypadków otyłości wśród dzieci. To oznacza, że problem wczesnego dojrzewania i związanych z nim konsekwencji zdrowotnych może w przyszłości dotyczyć coraz większej liczby kobiet.
Nowe kierunki badań
Oprócz aspektu epidemiologicznego badanie otwiera też nowe pola dla badań nad zdrowiem kobiet. Naukowcy sugerują, że w przyszłości możliwe będzie manipulowanie szlakami genetycznymi związanymi z długowiecznością, co pozwoliłoby na opracowanie nowych interwencji zdrowotnych poprawiających jakość i długość życia matek oraz ich dzieci.
Chociaż nie możemy zmienić naszego dziedzictwa genetycznego, zrozumienie tych genetycznych kompromisów pozwala nam podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia, stylu życia i opieki medycznej – dodaje prof. Kapahi.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Źródło:
- Buck Institute for Research on Aging
- eLife
- https://alertmedyczny.pl/wczesne-dojrzewanie-i-macierzynstwo-zwiekszaja-ryzyko-chorob-i-przyspieszaja-starzenie/
